język angielski język rosyjski

BLOG

Jak podejmować decyzje w przedsiębiorstwie?

Prowadząc firmę niejednokrotnie stajemy w obliczu sytuacji w której musimy podjąć decyzję.
Z pewnością są sytuacje w których można by polegać na swoim doświadczeniu albo intuicji, ale są też takie w których bez rzetelnej analizy nie będziemy wstanie podjąć właściwej (tzn. optymalnej) decyzji.

Zagadnienia związane z decyzjami w przedsiębiorstwie są bardzo obszerne i złożone. Niemniej, możemy wskazać pewien wyjściowy punkt od którego powinien zacząć się proces decyzyjny. Co ciekawe, są to zagadnienia, które mają znaczenie już w momencie w którym dany problem nie został nawet dostrzeżony i zdefiniowany.

Zanim przejdziemy do meritum, warto zaznaczyć, że kadra zarządzająca największych światowych przedsiębiorstw, ma techniki związane z podejmowaniem decyzji opanowane do perfekcji. W strategii działań tych firm nie ma mowy o przypadkowości. Może właśnie dla tego te firmy wyrosły na światowych potentatów.

Krok pierwszy do dobrej decyzji

Co zatem leży u podstaw dobrej decyzji w przedsiębiorstwie? – Dane. Należy je zbierać, segmentować, obrabiać i poddawać analizie. Bez zebrania danych w zasadzie ciężko w ogóle mówić o racjonalnej decyzji, zwłaszcza jeżeli mowa tutaj o decyzjach zapadających w złożonym i rozbudowanym przedsiębiorstwie w kluczowych dla niego kwestiach, takich jak np. decyzja o inwestycjach na nowym rynku.

Zbieranie i analiza danych umożliwia nam to, o co w biznesie chodzi, czyli o właściwą alokacje zasobów (pieniądze, czas, energia, etc), minimalizację ryzyka oraz maksymalizację zysku.

Przykład (szukanie optimum ekonomicznego):

Żeby zwrócić uwagę na istotę danych, które powinny być zbierane w każdej firmie, możemy posłużyć się przykładem w którym przedsiębiorstwo próbuje podjąć decyzję o wielkość produkcji w taki sposób aby przynosiła ona największe zyski – innymi słowy próbuje znaleźć optimum ekonomiczne.

Jeżeli przedsiębiorstwo zbiera dane dotyczące wielkości produkcji oraz kosztów jakie ponosi, takie optimum może wyznaczyć w odpowiedniemu zestawieniu:

Wielkość produkcji Cena za jednostkę
(w tys zł)
Przychody całkowite
(w tys zł)
Przychód krańcowy
(w tys zł)
Koszy całkowite
(w tys zł)
Koszty krańcowe
(w tys zł)
Zysk/Strata
(w tys zł)
Q P PC=Q*P PK=ΔPC/ΔQ KC=KS+KZ KK=ΔKC/ΔQ Z=PC-KC
0 2.2 0 1.2 -1.2
1 2.2 2.2 2.2 3.5 2.3 -1.3
2 2.2 4.4 2.2 5.04 1.54 -0.64
3 2.2 6.6 2.2 6.6 1.56 0
4 2.2 8.8 2.2 8.2 1.6 0.6
5 2.2 11 2.2 10.2 2 0.8
6 2.2 13.2 2.2 12.06 1.86 1.14
7 2.2 15.4 2.2 14 1.94 1.4
8 2.2 17.6 2.2 16.8 2.8 0.8
9 2.2 19.6 2.2 20 3.2 -0.2
10 2.2 22 2.2 23.62 -0.362 -1.62

Warto zauważyć, że zysk jest największy wówczas, gdy różnica pomiędzy przychodem krańcowym, a kosztem krańcowym jest najmniejsza.

W zaprezentowanym przykładzie różnica jest najmniejsza wówczas, gdy wielkość produkcji wynosi 7. Nota bene, są to okolice szukanego optimum ekonomicznego, którego osiągnięcie jest w praktyce bardzo trudne (chyba nawet niemożliwe). Niemniej, w tym przypadku osoby decydujące o wielkości produkcji, powinny zadecydować, że jej wielkość w przybliżeniu powinna wynosić 7.

To chyba dobry przykład, który pokazuje, że w zasadzie trywialne dane (wielkość produkcji oraz znajomość kosztów), po analizie dostarczają nam informacji, dzięki którym wiemy jaka wielkość produkcji jest optymalna i maksymalizuje zysk. Nikogo chyba nie trzeba przekonywać, że są na świecie firmy, które dzięki podobnym analizom oszczędzają rocznie miliony dolarów.

Ponad te dane, które wywołują skojarzenia z mikroekonomią, przedsiębiorstwa zbierają informacje dotyczące rynku, konkurencji, swoich klientów (także potencjalnych), działań marketingowych, uwarunkowań kulturalno-społecznych, politycznych etc, etc. W zasadzie mnogość tych danych sprawia, że analitycy często w momencie ich zbierania, sami nie bardzo widzą do czego mogą się one im przysłużyć ale bynajmniej się nie zniechęcają, ponieważ wiedzą, że ich użyteczność uwidacznia się po zestawieniu ich z innymi danymi.

Jak zbierać dane i je przetwarzać?

To także bardzo obszerne zagadnienie i w tej materii każdy mógłby wypracować swoją metodę. Jeżeli jednak myślimy o w pełni profesjonalnym podejściu do tematu gromadzenia danych, powinniśmy mieć na względzie wiedzę z zakresu statystyki, a w szczególności brać pod uwagę takie zagadnienia jak:

  • właściwe procedury statystyczne
  • bezstronność i obiektywność
  • właściwą metodologie
  • przejrzystość
  • upoważnienie do gromadzenia danych (np. jeżeli gromadzimy dane osobowe)
  • bezpieczne przechowywanie danych

Zbieranie danych jest zorganizowaną i przemyślaną czynnością, którą realizuje się poprzez szereg narzędzi (np. ankiety, obserwacje), chociaż często dane uzyskuje się w wyniku innych działań, chociażby dokumentując wielkość sprzedaży.

Jeśli chodzi o metody przetwarzania i opracowywania danych, to warto skorzystać z programów komputerowych, począwszy od MS Excel, przez popularną na polskim rynku STATISTICA, a skończywszy na oprogramowaniu, które w sposób automatyczny eksploruje dane, których analiza wykracza poza ludzkie możliwości, poszukując w nich schematów lub powiązań oraz przekształcając je w zrozumiałe dla człowieka informacje (tzw. data mining).

Jak to wygląda w praktyce

Gdyby człowiek każdą decyzję, którą podejmuje miałby dogłębnie analizować odwołując się do modeli (np. do modelu Teorii Decyzji) to zapewne utknął by w miejscu już jakieś parę tysięcy lat temu. Są jednak sytuacje, które nie są oczywiste, a popełnienie błędu może mieć wpływ na życie innych osób (np. błędna decyzja w strategicznej dla przedsiębiorstwa sprawie skutkuje jego upadkiem i zwolnieniem wielu pracowników, którzy tym samym tracą źródło utrzymania).

Dlatego odpowiedzialny zarząd oraz managerowie, powinni wykazać się myśleniem perspektywicznym, właściwą oceną ryzyka oraz znajomością procesu decyzyjnego. Dzisiejszy świat jest złożony i nikt nie wie wszystkiego, dlatego bardzo dobrą praktyką jest korzystanie z pomocy specjalistów, którzy mają wiedzę i doświadczenie w wybranym zakresie. Twórca jednej z największych firm jakie obecnie funkcjonują na świecie, słusznie zauważył, że nie po to zatrudnia ekspertów, żeby im mówić co mają robić, a wręcz przeciwnie.

Zobacz powiązane artykuły:


Zmiana formy opodatkowania działalności gospodarczej oraz formy opodatkowania

Zmiana formy opodatkowania prowadzonej działalności gospodarczej? Można tego dokonać

Czytaj więcej...

Przeczytaj, co musisz wiedzieć przed rozpoczęciem działalności.

Masz pomysł na biznes? Gratulujemy! Chcesz założyć działalność gospodarczą

Czytaj więcej...

Sprawy urzędowe bez wychodzenia z domu? Biznes.gov.pl – portal dla przedsiębiorców.

Tytułem wstępu… Od grudnia 2015 roku działa w Polsce Ministerstwo Rozwoju,

Czytaj więcej...

Korzyści z wirtualnego biura

Twoje Wirtualne Biuro

Skontaktuj się z nami

Rezerwacja salki

Salka na spotkania biznesowe w centrum Warszawy.
Sprawdź wolne terminy!